27 Mayıs 2016 Cuma

Yarık Damak Onarımı Neden Çok Önemlidir?


Yarık damak - yarık dudağı olan hastalara uygulanan planlı tedaviler arasında belki en önemlisi damak onarımının zamanı ve başarısıdır. Çünkü yapılan diğer tüm ameliyatlar o yada bu şekilde bebeğin yüz görünümü ile yani yüz estetiği ile ilgilidir. Oysaki damak onarımı tamamıyla konuşma fonksiyonunu kazanması için yapılan bir rekonstrüksiyondur.

Düşünün ki yüzü çok güzel olan ancak konuşması anlaşılamayan bir kişi günümüz şartlarında hayatta ne kadar başarılı olup kendisine sosyal hayatta yer bulabilir? Oysa ki dudak onarımı ya da burun şekli suboptimal olsa bile düzgün konuşup kendisini ifade etme sorunu yaşamayan bir birey modern dünyada zekası ile kendisine her türlü kapıyı açıp akademik yada iş başarısını sağlayacaktır.

Damak onarımı sırasında yarık kenarlarındaki dokular orta hatta yaklaştırılırken aynı zamanda konuma için gerekli olan yumuşak damaktaki kaslar da onarılır. Bu kasların doğru şekilde onarılması hem bebek büyüdükçe konuşma esnasında fonem dediğimiz sesleri doğru çıkarmasına hem de orta kulağı boğazımıza bağlayıp kulaklarımızdaki tıkanmayı engellemeye yarayan östaki borusunun düzgün çalışmasına olanak sağlar. İşte bu sebeplerden dolayı damak onarımının bebeğin konuşma fonksiyonlarının gelişmeye başladığı dönemde ve kulakta östaki disfonksiyonuna bağlı kalıcı işitme kaybı gelişmeden olabildiğince erken, doğumu takiben 6-9 ay civarında yapılması gerekir.

Sağlıklı günler dilerim.
  
Prof. Dr. Halil İbrahim CANTER

Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı
Google.com/+ibrahimcanter

26 Mayıs 2016 Perşembe

Yarık Damak Yarık Dudak Aileden Çocuğa Geçer Mi?


Yarık damak - yarık dudağı olan pek çok aile bu sorunun nedenini, daha sonra olacak çocuklarında bu sorunun tekrarlama riskinin ne olduğunu sorar.

Yarık damak-yarık dudak hastalarının %10'u genetik sebeplerle ortaya çıkıyorsa %90'ı çevresel faktörler ile oluşmaktadır. Özellikle annenin gebeliğin ilk aylarında maruz kaldığı röntgen ışınları, ateşli hastalıklar, vitamin eksiklikleri ve sigara/alkol alışkanlığı gibi etkenlerin hastalığın oluşumunda etkili olduğu gösterilmiştir.
Ancak doğacak bebeğin anne-babasında veya diğer kardeşlerinde yarık damak-yarık dudak  olması bebekteki riskin normal popülasyona göre daha yüksek olduğunu anlamına gelir.
Normal popülasyonda yarık damak-yarık dudak 1000 canlı doğumda bir gözlenir. Anne-babasında veya bir kardeşte yarık damak yarık dudak varsa risk 4 kat, iki akrabasında varsa risk 10 kat artar.
Unutulmaması gereken çok önemli nokta: yarık damak yarık dudak uygun takip ve tedavi ile tamamen tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır. Bu sebeple anne karnında yapılan (prenatal) USG ile yarık damak yarık dudak tanısı konulmuş olsa bile tıbbi tahliye (kürtaj) yapılması gerekli değildir.
Sağlıklı günler dilerim.



Prof. Dr. Halil İbrahim CANTER

Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı
Google.com/+ibrahimcanter

25 Mayıs 2016 Çarşamba

Damak Dudak Yarığı Olan Bebekler Nasıl Beslenmelidir?


Dudak damak yarığı olan bebeklerin ailelerinin en önemli kaygısı bebeğin ne şekilde besleneceğidir. Bebekteki yarık nedeni ile bebeğin yutamayacağından hatta nefes almakta güçlük çekeceğinden endişe eden anne babalar olabilir.
Aslında damak dudak yarığının olması bebeğin yutma veya nefes alma fonksiyonlarını olumsuz etkilemez. Bu bebeklerde ağız içine aldıkları sıvı gıdaları rahatlıkla yutabilirler. Aynı şekilde eğer alt çene kemiğinin küçük olması gibi eşlik eden ek bir sorun yok ise bu bebeklerin nefes almasında da sorun yaşanmaz.
Mevcut yarıkları nedeni ile yarık damak dudağı olan bebeklerin anne memesini ememeyecekleri yönündeki düşünce de doğru değildir. Bebekler anne memesini emerken biberon emdikleri gibi yanakları ile negatif basınç oluşturmaz, annelerinin meme başını dilleri ile damakları arasında sıkıştırarak sağma hareketi yaparlar. Bu sebeple yarık damak dudağı olan bebeklerin çok önemli bir bölümü anne memesini emip beslenebilirler. Diğer taraftan yarık nedeni memeyi yeteri kadar ağzına alamayan veya ememeyen bebeklerin anneleri yarık kısmı memeleri ile örtülerek de bebeğin kendilerini emmesine yardımcı olabilirler. Ayrıca damak yarığı geniş olan bebeklere yarığı kapatacak geçici damaklık yaptırılarak da emmeleri desteklenebilir. Bu bebekler için hazırlanmış özel biberonlar da piyasada vardır.

Her bebek beslenirken az yada çok hava yutar. Bu sebeple emzirmeyi takiben bebeklerin gazı çıkartılması gerekir. Yarık damak dudaklı bebeklerde yarığa bağlı olarak beslenirken yuttukları hava çok daha fazladır. Bu sebeple yarık damak dudaklı bebekler karınları şiştiğinden çok daha çabuk doyduklarını düşünerek emmeyi bırakabilir. Bu bebekler dik tutularak  sırtlarına vurulması suretiyle gazları çıkartıldıktan sonra tekrar beslenmeli, yattıklarında da gaz çıkarıp kusacakları için sırtları 60-90 derece yüksek olacak şekilde oturur pozisyonda ve yan yatırılmaları gerekir. Aksi taktirde kustukları içeriği akciğerlerine kaçıracaklarından sık akciğer enfeksiyonu ve orta kulak iltihaplanması atakları geçirirler.

Son olarak normal bir bebek aşağı yukarı 3 saatte bir uyanıp beslenirken yarık damak dudağı olan bebeklerin (daha sık 2-2.5 saatte bir) beslenmesi gerekir.

Her beslenme sonrası bir tatlı kaşığı su verilerek ağız için temizlenmesi ve hiç bir koşulda burundan takılan beslenme sondaları ile yarık damak dudaklı bebeklerin beslenmemesi gerekir.
Sağlıklı günler dilerim.


Prof. Dr. Halil İbrahim CANTER

Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı


24 Mayıs 2016 Salı

Yarık Dudak Damak Ameliyatları Ne Zaman Yapılır?


Yarık damak dudaklı bebekleri olan aileler eğer ki anne karnında tanı konulamamış ise büyük bir hayal kırıklığına uğrarlar. Aylarca bekledikleri bebeklerinde hiç ummadıkları bir sorun vardır. Bununla nasıl baş edecekleri, bebeklerine nasıl bakacakları hakkında da hiç bir bilgileri yoktur. Yenidoğan döneminde gördüğüm pek çok bebeklerin ailelerinin ilk soru ‘‘Hemen ameliyat edebilir misiniz? Onun hemen iyileşmesini istiyorum.’’ şeklinde olur. Oysa ki yarık damak dudak tedavisi için yıllarda bilgi birikimi sonucunda geliştirilmiş ve tüm dünyada kabul gören bir tedavi şeması mevcuttur.


Bu bebekler için en acil konu nasıl beslenecekleri olmalıdır. Ailelere hangi pozisyonda, ne şekilde, hangi sıklıkta besleyecekleri öğretilmeli, beslenme sonrası nelere dikkat edilmesi gerektiği anlatılıp öğretilmelidir.
İkinci aşama ise olabildiğince erken dönemde Ortodontistler tarafından hazırlanacak aparatlar ile ameliyat öncesi hazırlık sürecine başlanmasıdır. Yapılan tüm çalışmalar ameliyattan önce ortodontik tedavi yapılan bebeklerin dudak onarımlarının geç dönem estetik sonuçlarının yapılmayanlara göre daha iyi olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu bebeklerin işitme testlerinin derhal yapılması ve damak onarımlarının yapılacağı döneme kadar sık sık tekrar ettirilmesi gerekir.

Genel olarak bu bebekler 4.5-5 kilo oluncaya kadar ameliyatları ertelenir. Bu da yaklaşık doğumdan sonra 3-3.5 aylık bir süreye denk gelir. Bu dönemde dudak onarımı yapılan bebeklerin konuşma bozukluğu geliştirmemeleri için 9 aylık olduklarında da damak onarımları yapılır.
Büyümeleri boyunca takip edilen yarık dudak damak hastaları 2.5-3 yaşında konuşmaları açısından değerlendirilir. Konuşma bozukluğu varsa ve uygulanan konuşma terapilerine rağmen düzelmiyor ise tekrar ameliyata alınarak konuşma bozukluğunun nedenine yönelik ameliyat edilmeleri gerekir.
6-7 yaşlarında ise okula gidip yaşıtlarının arasına karışmadan önce varsa burundaki veya dudaktaki şekil bozukluklarının giderilmesi için ameliyat edilmeleri gerekebilir.
Sonraki dönemde yüz gelişimi açısından takipleri yapılan hastaların gerekli görüldüğü taktirde ilkokul ve ortaokul yıllarında ortodontik diş tedavilerinin yapılaması gerekir. Ergenliğin tamamlanmasını takiben yüz gelişiminin durumuna göre çene ameliyatları (ortognatik cerrahi) ve/veya estetik burun ameliyatları yapılabilir.
Yarık damak dudak ile doğan bebeklerin konunun uzmanı multidisipliner bir ekip sayesinde takip edilmesi estetik ve fonksiyonel sonuçların çok daha iyi olmasını sağlarken aynı zamanda bu bebeklere hayatları boyunca yapılması gereken ameliyat sayısını da düşürmektedir.
Sağlıklı günler dilerim.


Prof. Dr. Halil İbrahim CANTER

Estetik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı